Chuyển đến nội dung chính

Điều trị phòng ngừa sỏi thận

Khi bác sĩ biết tại sao bạn bị sỏi thận, bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn cách phòng ngừa sỏi, bao gồm thay đổi chế độ ăn, và dùng thuốc. Không có một chế độ ăn nào phù hợp cho tất cả mọi người. Mỗi người mỗi khác. Chế độ ăn của bạn có lẽ không phải là nguyên nhân tạo sỏi. Nhưng có những thay đổi chế độ ăn có thể làm sỏi ngưng hình thành thêm.

THAY ĐỔI CHẾ ĐỘ ĂN

Những mẹo ăn uống mà bác sĩ có thể đề nghị khi bạn bị sỏi thận:

Uống đủ dịch mỗi ngày

Nếu lượng nước tiểu không nhiều, bác sĩ sẽ khuyên bạn uống ít nhất 3 lít dịch mỗi ngày, tương đương với khoảng 10 ly nước. Đây là cách tốt nhất để làm giảm nguy cơ tạo sỏi mới. Nhớ uống nhiều hơn lượng dịch bị mất khi bạn đổ mồ hôi do vận động hoặc thời tiết nóng. Tất cả các loại thức uống được tính là dịch nhập vào cơ thể. Nhưng tốt nhất dùng thức uống không có hoặc rất ít năng lượng. Điều này cũng có nghĩa là hạn chế thức uống có đường hoặc có chứa cồn.
Biết được lượng dịch nhập mỗi ngày có thể giúp bạn biết bạn cần uống bao nhiêu để có khoảng 2,5 lít nước tiểu. Hãy dùng ly tại nhà, đo lường lượng dịch bạn uống trong 1 ngày hoặc 2 ngày. Uống bằng chai hoặc bình có ghi dung tích trên nhãn. Ghi lại lượng dịch đã uống và tính tổng cộng lượng dịch vào cuối ngày trong 24 giờ. Hãy đảm bảo lượng nước tiểu mục tiêu ít nhất là 2,5 lít mỗi ngày.
Những người bị sỏi cysteine được khuyến cáo uống nhiều dịch hơn nữa. Thường 4 lít dịch để làm giảm nồng độ cysteine trong nước tiểu.

Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn.

Cách này dùng cho những người có khẩu phần ăn có nhiều muối và canxi hoặc cystine trong nước tiểu nhiều. Muối có thể làm tăng cả canxi và cystine trong nước tiểu. Bác sĩ sẽ khuyên bạn tránh thức ăn có nhiều muối. Trung tâm kiểm soát bệnh (CDC) khuyến cáo không nên ăn nhiều hơn 2,300 mg muối mỗi ngày. Những thức ăn sau có lượng muối cao và nên dùng vừa đủ:
  • Tất cả các loại phô mai
  • Hầu hết thịt và thức ăn động lạnh, bao gồm thịt muối, thịt nguội, hot dogs và and xúc xích
  • Súp và rau quả đóng hộp
  • Bánh mì, bánh mì tròn, bánh mì cuộn và bánh nướng 
  • Đồ ăn nhẹ có muối như khoai tây chiên và bánh quy
  • Xà lách đóng hộp và ngủ cốc ăn sáng 
  • Dưa chua và quả olive
  • Các món thịt hầm và các món ăn hỗn hợp khác, bánh pizza và mì nướng kiểu ý 
  • Nước sốt đóng hộp và đóng chai
  • Một số gia vị, muối ăn và một số hỗn hợp gia vị

Ăn nhiều rau quả

Ăn ít nhất 5 phần gồm trái cây và rau quả mỗi ngày, được khuyến cáo cho tất cả những người có sỏi thận. Ăn rau quả cung cấp cho bạn kali, chất xơ magiê, chất chống oxy hóa phytate and citrate, tất cả các chất này có thể tránh tạo sỏi.
Một phần ăn gồm 1 ít trái cây, hoặc 1 củ khoai tây hoặc 1 cốc rau tươi. Với rau luộc, 1 phần ăn là ½ cốc. Nếu bạn không thể ăn đủ lượng rau quả, hãy thảo luận với bác sĩ để tìm giải pháp phù hợp nhất cho bạn.

Ăn thức ăn có ít oxalat.

Khuyến cáo này dành cho người bệnh có lượng oxalate cao trong nước tiểu. Ăn thức ăn giàu canxi có thể kiểm soát lượng oxalate trong nước tiểu. Oxalat nước tiểu được kiểm soát bằng cách lượng canxi trong thức ăn làm giảm nồng độ oxalate trong cơ thể. Nhưng nếu như thế cũng chưa đủ kiểm soát oxalate nước tiểu, bạn phải tiêu thụ ít thức ăn có hàm lượng oxalate cao. Gần như tất cả thức ăn có nguồn gốc thực vật đều chứa oxalat, nhưng chỉ có vài loại chứa nhiều oxalat. Những thực phẩm này bao gồm rau spinach, đại hoàng và hạnh nhân. Không cần thiết phải ngưng hoàn toàn thức ăn có oxalat. Nên xem xét cho từng trường hợp và tùy thuộc lý do tại sao nồng độ oxalate của bạn lại cao.

Ăn ít thịt

Nếu bạn bị sỏi cysteine hoặc sỏi canxi oxalate và lượng axit uric nước tiểu cao, bác sĩ sẽ khuyên bạ
Nếu bác sĩ cho rằng chế độ ăn của bạn làm tăng nguy cơ sỏi thận, bác sĩ sẽ khuyên bạn ăn ít thịt, cá, hải sản, thịt gia cầm, thịt lợn, thịt cừu, thịt săn. Điều này có nghĩa là dùng những thực phẩm này 1 hoặc 2 lần thay vì 2 hoặc 3 lần mỗi ngày, ít lần dùng hơn trong tuần hoặc phần ăn ít hơn. Số lượng để hạn chế phụ thuộc vào lượng tiêu thụ hiện tại và chế độ ăn của bạn ảnh hưởng như thế nào đến nồnn ăn ít chất đạm.g độ axit uric của bạn.
Thức ăn có nguy cơ tạo sỏi

Ăn vừa đủ lượng canxi

Nếu bạn dùng thực phẩm bổ sung canxi, hãy chắc chắn là bạn không dùng quá nhiều, cũng không quá ít. Hãy thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về việc bạn có cần thực phẩm bổ sung canxi không. Các nguồn cung cấp canxi tốt để lựa chọn thường là những loại có ít muối. Dùng thức ăn hoặc đồ uống giàu canxi trong bữa ăn mỗi ngày là một thói quen tốt. Có nhiều nguồn cung cấp canxi không từ sữa, chẳng hạn như thực phẩm tăng cường canxi. Đây là những lựa chọn tốt, đặc biệt là nếu bạn tránh dùng sữa.
Bạn thường được cung cấp đủ canxi từ chế độ ăn mà không cần bổ sung thêm nếu bạn ăn 3-4 phần thức ăn giàu canxi. Nhiều thực phẩm và đồ uống có chứa canxi trong đó.
Vài loại thực phẩm và đồ uống có thể dễ dàng bổ sung vào bữa ăn hằng ngày như:

THỨC ĂN



GIÀU CANXI
LƯỢNG
CANXI (MG)





Nước uống tăng cường canxi



Không từ sữa,
1 cốc
400-450

Nước trái cây



Sữa, bơ sữa
1 cốc
300

(tốt nhất ít béo)




Thức uống vi sinh từ sữa bò
1 cốc
300

Sữa chua từ bò
3/4 cốc
150-300

Sữa chua đậu nành








THUỐC PHÒNG NGỪA SỎI THẬN

Thay đổi chế độ ăn và uống nhiều nước có thể không đủ để ngăn tạo sỏi. Bác sĩ có thể cho bạn thêm thuốc uống. Loại sỏi và những bất thường trong nước tiểu giúp cho bác sĩ quyết định loại thuốc nào bạn cần và loại thuốc nào là tốt nhất.

ThS. BS Nguyễn Tân Cương

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Nội soi niệu quản tán sỏi laser

Nội soi niệu quản Nội soi niệu quản (URS) được dùng để điều trị sỏi thận và sỏi niệu quản. URS đưa một ống soi nhỏ, gọi là ống soi niệu quản, vào bàng quang, lên niệu quản và vào trong thận. Ống soi cứng được dùng cho sỏi nằm ở phần thấp niệu quản, gần bàng quang. Ống soi mềm được dùng để điều trị sỏi nằm ở niệu quản đoạn trên và sỏi thận. Ống soi niệu quản cho phép bác sĩ niệu nhìn thấy sỏi, không có vết mổ. Bạn có thể được cho ngủ trong khi phẫu thuật. Khi bác sĩ nhìn thấy sỏi, một cái rọ nhỏ dùng để bắt sỏi nhỏ và lấy ra. Nếu sỏi quá to, sỏi phải được phá vỡ thành nhiều mảnh nhỏ bởi dụng cụ tán sỏi dùng năng lượng laser, siêu âm hay xung hơi. Dùng rọ bắt sỏi Khi sỏi được lấy ra bác sĩ có thể đặt vào niệu quản một ống lưu tạm thời. Ống thông nhỏ làm bằng nhựa cứng giúp niệu quản mở rộng để nước tiểu có thể dễ dàng di chuyển từ niệu quản xuống bàng quang. Không giống như ống thông tiểu hay ống dẫn lưu thận, ống này nằm hoàn toàn bên trong cơ thể, không cần túi bên ngoài để c...

Điều trị sạch sỏi không tổn thương thận

Sỏi thận và sỏi niệu quản Đối với người bệnh bị sỏi thận, việc điều trị sạch sỏi đã là một thành công lớn. Tuy nhiên nhiều bệnh nhân vẫn chưa hiểu được tầm quan trọng của điều trị sớm và nhận biết đâu là phương pháp điều trị đạt hiệu quả cao, an toàn, ít tổn thương đến thận. Sỏi thận được tạo thành bởi sự lắng đọng các tinh thể từ các chất vôi như Canxi, Magie gắn kết với các gốc Phosphat, Oxalat, Urat … Do đó sỏi trở nên khá chắc chắn, và khó có thể bị phá hủy. Nếu không được điều trị, sỏi có thể gây nhiều tổn thương cho thận. Các phương pháp điều trị sỏi thận Điều trị nội khoa : Điều trị nội khoa sỏi thận bằng thuốc uống để làm tan sỏi chỉ có hiệu quả và được dùng cho một số ít loại sỏi như sỏi axit uric. Các loại sỏi còn lại hầu như không có chứng cứ cho thấy loại thuốc nào có thể làm tan sỏi. Khi nào thì điều trị sỏi thận bằng phương pháp nội khoa ? Với sỏi thận < 5mm, bạn không cần phải điều trị gì cả. Điều cần làm là bạn nên uống nhiều nước, khoảng 2 lít nước mỗi ngày...

Những điều cần biết về sỏi thận

Sỏi thận rất thường gặp, chiếm tỉ lệ khoảng 10% trong dân số. Bệnh sinh ra khi nồng độ một số chất xuất hiện quá nhiều trong nước tiểu so với bình thường, tạo thành những tinh thể, thành phần chính tạo sỏi. Sỏi canxi kết hợp với oxalat hoặc phosphat là loại sỏi phổ biến nhất. Ngoài ra còn có thể gặp các loại sỏi khác như: sỏi axit uric, struvite (sỏi nhiễm trùng), cystine và một số loại sỏi hiếm gặp khác. Yếu tố nguy cơ Có nhiều yếu tố liên quan đến sự tạo thành sỏi niệu nhưng yếu tố đóng góp chủ yếu là tình trạng thiếu nước. Nước tiểu bị cô đặc làm gia tăng sự hình thành các tinh thể từ những chất tạo sỏi. Những yếu tố nguy cơ khác bao gồm tiền sử gia đình bị sỏi, chế độ ăn, rối loạn đường ruột, béo phì và nghề nghiệp. Chế độ ăn có chất đạm, muối hoặc thức ăn giàu oxalate (lá xanh, các hạt, trà và socola) làm tăng nguy cơ tạo sỏi. Một số bệnh đường ruột như bệnh viêm ruột, rối loạn hấp thu, tiêu chảy mạn tính và phẫu thuật nối tắc qua dạ dày. Khi sỏi phát triển có thể gây cản ...