Tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL – Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy) là một trong những phương pháp điều trị sỏi thận ít xâm lấn ra đời sớm nhất và vẫn được sử dụng phổ biến hiện nay nhờ tính đơn giản, không cần rạch mổ hay đưa dụng cụ vào cơ thể.
ESWL hoạt động như thế nào?
Máy tán sỏi tạo ra các sóng xung động từ bên ngoài cơ thể, được định vị chính xác vào viên sỏi bằng hình ảnh X-quang hoặc siêu âm. Các sóng xung động này bắn liên tục, hội tụ vào sỏi, làm sỏi vỡ dần thành nhiều mảnh nhỏ. Những mảnh sỏi nhỏ này sau đó sẽ tự di chuyển và đào thải ra ngoài theo đường tiểu.
ESWL phù hợp với ai?
Phương pháp này phù hợp nhất với sỏi thận hoặc sỏi niệu quản kích thước nhỏ đến trung bình, vị trí thuận lợi. ESWL không hiệu quả với một số loại sỏi cứng như sỏi cystine, hoặc sỏi kích thước quá lớn.
Quy trình thực hiện
Vì sóng xung động có thể gây khó chịu, thủ thuật thường cần kiểm soát đường thở và trong một số trường hợp cần tiền mê hoặc dùng thuốc an thần. Bác sĩ theo dõi vị trí sỏi liên tục trên màn hình trong suốt quá trình.
Ưu điểm
- Không cần rạch mổ, không đưa dụng cụ vào cơ thể
- Có thể thực hiện ngoại trú, người bệnh về nhà ngay trong ngày
- Thời gian hồi phục nhanh, thường trở lại sinh hoạt bình thường sau 2-3 ngày
Sau khi tán sỏi cần lưu ý gì?
Sau ESWL, người bệnh cần dùng dụng cụ lọc nước tiểu để thu lại các mảnh sỏi khi đi tiểu, gửi đi phân tích thành phần. Cần uống nhiều nước để hỗ trợ đào thải các mảnh sỏi vụn.
ESWL có nhược điểm gì?
Do sỏi chỉ được làm vỡ thành mảnh nhỏ chứ không được lấy ra ngay, một số trường hợp cần nhiều lần tán sỏi mới đạt hiệu quả sạch sỏi hoàn toàn.
Bài viết được biên soạn bởi ThS.BS Nguyễn Tấn Cương, chuyên khoa Tiết niệu – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM. Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định điều trị trực tiếp từ bác sĩ.
