Với những viên sỏi thận kích thước lớn hoặc sỏi san hô phức tạp, các phương pháp ít xâm lấn như tán sỏi ngoài cơ thể hay nội soi niệu quản đôi khi không xử lý triệt để trong một lần. Đây là lúc phương pháp lấy sỏi thận qua da đường hầm nhỏ (Mini-PCNL) phát huy vai trò.
Mini-PCNL là gì?
Mini-PCNL (Mini Percutaneous Nephrolithotomy) là kỹ thuật lấy sỏi thận qua một đường hầm nhỏ tạo trực tiếp qua da vùng hông lưng vào thận, thay vì đi qua đường tiết niệu tự nhiên. Bác sĩ dùng ống nội soi đường kính nhỏ đưa vào đúng vị trí sỏi, tán vụn bằng laser hoặc siêu âm rồi hút/gắp sỏi ra ngoài qua chính đường hầm đó.
So với PCNL tiêu chuẩn, Mini-PCNL sử dụng đường hầm nhỏ hơn đáng kể, giúp giảm chảy máu, giảm đau sau mổ và rút ngắn thời gian nằm viện.
Khi nào cần chỉ định Mini-PCNL?
- Sỏi thận kích thước lớn (thường trên 20mm)
- Sỏi san hô (staghorn), sỏi lấp đầy nhiều đài thận
- Sỏi đã điều trị bằng tán sỏi ngoài cơ thể hoặc nội soi niệu quản nhưng không hiệu quả
- Một số trường hợp bất thường giải phẫu đường tiết niệu
Quy trình thực hiện
- Người bệnh được gây mê, xác định chính xác vị trí sỏi qua siêu âm/X-quang trong lúc mổ
- Bác sĩ tạo một đường hầm nhỏ qua da vào đúng đài thận chứa sỏi
- Đưa ống nội soi qua đường hầm, tiếp cận trực tiếp viên sỏi
- Dùng năng lượng laser hoặc siêu âm tán vụn sỏi, hút hoặc gắp mảnh sỏi ra ngoài
Ưu điểm so với mổ mở lấy sỏi truyền thống
- Vết mổ rất nhỏ (thường dưới 1cm)
- Giảm đau, giảm mất máu sau mổ
- Thời gian nằm viện và hồi phục nhanh hơn đáng kể
- Bảo tồn tối đa mô thận lành
Mini-PCNL có phù hợp với mọi người bệnh không?
Không phải trường hợp nào cũng chỉ định Mini-PCNL. Quyết định phương pháp điều trị phụ thuộc vào kích thước, vị trí, số lượng sỏi, cấu trúc giải phẫu thận và tình trạng sức khỏe tổng quát. Người bệnh cần được thăm khám, chụp CT hệ tiết niệu để bác sĩ chuyên khoa Tiết niệu đánh giá.
Bài viết được biên soạn bởi ThS.BS Nguyễn Tấn Cương, chuyên khoa Tiết niệu – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM. Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định điều trị trực tiếp từ bác sĩ.
