📞 Hotline tư vấn: 0946 600 655
BV Đa khoa Tâm Anh TPHCM Facebook Trang chuyên môn BS Cương
ST

Cẩm Nang Điều Trị Sỏi Thận

ThS.BS Nguyễn Tân Cương · Tiết niệu – Nam khoa

Đặt lịch khám

Tán sỏi thận nội soi ống mềm RIRS – Không vết mổ

Tán sỏi nội soi ống mềm RIRS

Tán sạch sỏi thận không vết mổ — ra viện sau khoảng 1 ngày

Ống soi mềm đi theo đường tiểu tự nhiên lên tận đài thận, dùng tia laser biến viên sỏi thành bụi. Không rạch da, ít đau, sớm quay lại công việc.

0vết rạch trên da
< 2 cmsỏi thận – lựa chọn hàng đầu
~1 ngàynằm viện (đa số ca)

Nguồn tham khảo: EAU Guidelines on Urolithiasis. Thời gian nằm viện tuỳ từng người bệnh.

Mô phỏng 3D, có phụ đề tiếng Việt

Ống soi mềmUốn tới mọi đài thận
Laser tán sỏiTán thành bụi mịn
Không rạch daKhông sẹo, ít đau
Hồi phục nhanhSớm đi làm lại
Bác sĩ Tiết niệuBV Đa khoa Tâm Anh
Bạn có đang gặp?

Sỏi thận không tự tan — càng để lâu, thận càng chịu thiệt

Nhiều người uống thuốc, uống nước nhiều cả năm nhưng viên sỏi vẫn nằm yên, thậm chí lớn dần. Sỏi thận từ khoảng 7–8 mm trở lên thường khó tự ra và có thể gây tắc nghẽn, nhiễm trùng.

Đến viện ngay nếu đau quặn dữ dội kèm sốt, rét run, tiểu ra mủ hoặc bí tiểu — đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng do sỏi gây tắc, cần xử trí cấp cứu.
  • Đau hông lưng âm ỉ hoặc quặn từng cơnLan xuống bụng dưới, bẹn — tái đi tái lại.
  • Tiểu ra máu, nước tiểu đụcCó thể nhìn thấy bằng mắt hoặc chỉ phát hiện khi xét nghiệm.
  • Tiểu buốt, tiểu rắt, nhiễm trùng tái diễnSỏi là nơi vi khuẩn trú ẩn, điều trị kháng sinh mãi không dứt.
  • Tán ngoài cơ thể không hiệu quảSỏi cứng, sỏi ở đài dưới, hoặc đã tán nhiều lần vẫn còn.
  • Ngại mổ vì sợ vết mổ, sợ nằm viện lâuLo ảnh hưởng công việc và sinh hoạt gia đình.
Giải pháp

RIRS: đi theo đường tự nhiên, tán sỏi ngay trong lòng thận

RIRS (Retrograde Intrarenal Surgery) dùng ống soi mềm nhỏ, có đầu uốn cong linh hoạt, đi ngược dòng từ niệu đạo lên bàng quang, niệu quản rồi vào thận. Bác sĩ nhìn trực tiếp viên sỏi trên màn hình và tán bằng laser.

Khám & chụp CT

Xác định kích thước, vị trí, độ cứng sỏi; xét nghiệm máu, cấy nước tiểu để loại trừ nhiễm trùng.

Gây mê, đặt ống soi

Người bệnh ngủ êm. Ống soi mềm được đưa qua đường tiểu, có thể dùng ống dẫn đường (UAS) để bảo vệ niệu quản.

Tán sỏi bằng laser

Laser tán sỏi thành bụi hoặc mảnh nhỏ; mảnh lớn được gắp ra bằng rọ. Thời gian thường khoảng 45–90 phút.

Hồi phục & tái khám

Có thể đặt ống thông JJ tạm thời. Đa số ra viện sau khoảng 1 ngày, tái khám và chụp kiểm tra sạch sỏi theo hẹn.

Tiếp cận đài thận khóĐầu ống soi uốn cong, với tới cả đài dưới — nơi sóng tán ngoài cơ thể thường kém hiệu quả.
Phù hợp nhiều nhóm bệnhNgười béo phì, người có rối loạn đông máu được kiểm soát, sỏi hai bên — bác sĩ đánh giá từng ca.
Kết hợp xử lý sỏi niệu quảnCó thể giải quyết sỏi thận và sỏi niệu quản cùng một lần soi.
So sánh phương pháp

Vì sao RIRS thường được chọn cho sỏi thận dưới 2 cm?

Mỗi phương pháp có vai trò riêng. Bảng dưới giúp bạn hình dung khác biệt — lựa chọn cuối cùng do bác sĩ quyết định dựa trên phim CT và thể trạng của bạn.

Tiêu chíNội soi ống mềm RIRSTán sỏi ngoài cơ thể (ESWL)Tán sỏi qua da (PCNL)
Vết mổKhôngKhôngMột lỗ nhỏ ở lưng
Kích thước sỏi phù hợpChủ yếu < 2 cmThường < 1–1,5 cm, sỏi không quá cứngSỏi lớn > 2 cm, sỏi san hô
Sỏi đài dưới, sỏi cứngXử lý tốtHiệu quả hạn chếXử lý tốt
Gây mêCóThường không cầnCó
Nằm việnKhoảng 1 ngàyThường không cần nằm việnVài ngày
Nguy cơ chảy máuThấpThấpCao hơn

Tổng hợp theo EAU Guidelines on Urolithiasis & AUA Surgical Management of Stones. Chỉ mang tính tham khảo.

“Điều người bệnh cần không chỉ là tán sỏi, mà là sạch sỏi và giữ được chức năng thận lâu dài. Sau RIRS, tôi luôn hướng dẫn người bệnh xét nghiệm thành phần sỏi và thay đổi thói quen ăn uống để hạn chế tái phát.”

— ThS.BS Nguyễn Tấn Cương, Tiết niệu – Nam khoa, BV Đa khoa Tâm Anh TP.HCM
Ai phù hợp?

RIRS có dành cho bạn?

Thường phù hợp khi

  • Sỏi thận khoảng dưới 2 cm, đặc biệt sỏi ở đài dưới
  • Đã tán sỏi ngoài cơ thể nhưng thất bại hoặc còn sót
  • Sỏi cứng (canxi oxalat monohydrat, cystine)
  • Người béo phì, khó thực hiện tán sỏi qua da
  • Cần xử lý đồng thời sỏi thận và sỏi niệu quản

Cần bác sĩ cân nhắc kỹ khi

  • Đang nhiễm trùng tiết niệu chưa điều trị ổn định
  • Sỏi rất lớn, sỏi san hô (thường ưu tiên PCNL)
  • Niệu quản hẹp — có thể cần đặt JJ trước vài tuần
  • Đang dùng thuốc chống đông — cần điều chỉnh trước
  • Phụ nữ mang thai — cần hội chẩn riêng

Mang phim CT đến — bác sĩ đọc phim và tư vấn phương pháp phù hợp

Đặt lịch tư vấn

Câu hỏi thường gặp

Trong lúc làm, bạn được gây mê nên không cảm thấy đau. Sau thủ thuật có thể tiểu hơi buốt, tiểu hồng hoặc khó chịu vùng hông lưng vài ngày, thường kiểm soát tốt bằng thuốc giảm đau thông thường.

Theo khuyến cáo EAU, RIRS là một lựa chọn hàng đầu cho sỏi thận dưới 2 cm. Sỏi nhỏ hơn 5–7 mm có thể theo dõi hoặc dùng thuốc hỗ trợ tống sỏi nếu không gây triệu chứng. Bác sĩ sẽ quyết định dựa trên CT.

JJ là ống nhựa mềm nhỏ đặt trong niệu quản giúp nước tiểu thoát tốt và mảnh sỏi trôi ra dễ hơn. Không phải ai cũng cần. Nếu có đặt, bác sĩ hẹn rút sau vài ngày đến vài tuần qua nội soi bàng quang nhanh. Không được để quá hạn.

Đa số người bệnh ra viện sau khoảng 1 ngày và làm việc văn phòng lại sau vài ngày. Nên tránh mang vác nặng, vận động mạnh trong thời gian còn ống JJ.

Sỏi thận có xu hướng tái phát nếu không thay đổi nguyên nhân. Phân tích thành phần sỏi, uống đủ nước (khoảng 2,5–3 lít/ngày nếu không có chống chỉ định), giảm muối và điều chỉnh chế độ ăn theo loại sỏi giúp giảm đáng kể nguy cơ.

Chi phí phụ thuộc loại sỏi, vật tư sử dụng và quyền lợi bảo hiểm của từng người. Vui lòng liên hệ để được tư vấn chi phí cụ thể trước khi thực hiện.

Đặt lịch

Đặt lịch tư vấn tán sỏi RIRS

Để lại thông tin, bác sĩ hoặc trợ lý sẽ gọi lại trong giờ hành chính. Nếu đã có phim CT, bạn nên mang theo khi đến khám.

Thông tin trên trang chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Kết quả điều trị khác nhau ở mỗi người bệnh.

© 2026 chuyentrisoithan.com — ThS.BS Nguyễn Tấn Cương Tiết niệu – Nam khoa · BV Đa khoa Tâm Anh TP.HCM
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán trực tiếp. Vui lòng đặt lịch khám để được ThS.BS Nguyễn Tân Cương tư vấn cụ thể theo tình trạng của bạn.
ThS.BS Nguyễn Tân Cương

ThS.BS Nguyễn Tân Cương

Chuyên khoa Tiết niệu – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM. Tác giả các bài viết chuyên môn về sỏi thận, sỏi niệu quản và các phương pháp điều trị ít xâm lấn.

💬
Tư vấn sỏi tiết niệuTrợ lý FAQ tự động – ThS.BS Nguyễn Tân Cương