📞 Hotline tư vấn: 0946 600 655
BV Đa khoa Tâm Anh TPHCM Facebook Trang chuyên môn BS Cương
ST

Cẩm Nang Điều Trị Sỏi Thận

ThS.BS Nguyễn Tấn Cương · Tiết niệu – Nam khoa

Đặt lịch khám
Nội soi niệu quản tán sỏi laser (URS) hoạt động ra sao?
nội soi niệu quản tán sỏi laser

Nội soi niệu quản tán sỏi laser (URS) hoạt động ra sao?

Nội soi niệu quản tán sỏi laser

Nội soi niệu quản (URS – Ureteroscopy) là một trong những phương pháp điều trị sỏi thận, sỏi niệu quản được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay nhờ hiệu quả cao và không để lại vết mổ ngoài da.

URS là gì?

URS là kỹ thuật đưa một ống nội soi nhỏ đi ngược dòng từ niệu đạo vào bàng quang, lên niệu quản và tới vị trí có sỏi — hoàn toàn qua đường tự nhiên, không cần rạch mổ. Có hai loại ống soi niệu quản:

  • Ống soi cứng: thường dùng cho sỏi nằm ở đoạn thấp niệu quản, gần bàng quang
  • Ống soi mềm: dùng để tiếp cận sỏi ở niệu quản đoạn trên và sỏi nằm trong thận (kỹ thuật RIRS)

Quy trình tán sỏi bằng URS

  1. Người bệnh được gây mê, đưa ống nội soi tiếp cận trực tiếp vị trí sỏi
  2. Nếu sỏi nhỏ, bác sĩ có thể dùng một dụng cụ dạng rọ nhỏ để bắt và lấy sỏi trực tiếp
  3. Nếu sỏi kích thước lớn hơn, sỏi sẽ được tán vỡ thành nhiều mảnh nhỏ bằng năng lượng laser
  4. Các mảnh sỏi sau khi tán được lấy ra hoặc để tự đào thải

Vì sao laser được ưu tiên sử dụng?

Laser (thường là laser Holmium) có khả năng tán vỡ hầu hết các loại sỏi, kể cả sỏi cứng, với độ chính xác cao và ít gây tổn thương mô niệu quản xung quanh.

Sau khi tán sỏi, có cần đặt ống thông không?

Sau khi lấy hoặc tán sỏi xong, bác sĩ thường đặt tạm thời một ống thông niệu quản (ống JJ/DJ) để hỗ trợ niệu quản lành và giúp nước tiểu lưu thông dễ dàng trong giai đoạn hồi phục.

URS phù hợp với những trường hợp nào?

  • Sỏi niệu quản ở mọi vị trí
  • Sỏi thận kích thước vừa, có thể tiếp cận bằng ống soi mềm
  • Trường hợp đã thất bại với tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL)

Ưu điểm nổi bật

  • Không có vết mổ ngoài da
  • Tỷ lệ sạch sỏi cao
  • Thời gian hồi phục nhanh, nhiều người bệnh xuất viện trong 1-2 ngày

Bài viết được biên soạn bởi ThS.BS Nguyễn Tấn Cương, chuyên khoa Tiết niệu – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM. Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định điều trị trực tiếp từ bác sĩ.

Bài viết liên quan

Nguồn tham khảo

tháng 8 19, 2026 · ThS.BS Nguyễn Tấn Cương
Xem chi tiết →
Điều trị sạch sỏi không tổn thương thận
lấy sỏi thận qua da

Điều trị sạch sỏi không tổn thương thận

Sỏi thận và sỏi niệu quản
Đối với người bệnh bị sỏi thận, việc điều trị sạch sỏi đã là một thành công lớn. Tuy nhiên nhiều bệnh nhân vẫn chưa hiểu được tầm quan trọng của điều trị sớm và nhận biết đâu là phương pháp điều trị đạt hiệu quả cao, an toàn, ít tổn thương đến thận.
Sỏi thận được tạo thành bởi sự lắng đọng các tinh thể từ các chất vôi như Canxi, Magie gắn kết với các gốc Phosphat, Oxalat, Urat … Do đó sỏi trở nên khá chắc chắn, và khó có thể bị phá hủy. Nếu không được điều trị, sỏi có thể gây nhiều tổn thương cho thận.

Các phương pháp điều trị sỏi thận

  • Điều trị nội khoa: Điều trị nội khoa sỏi thận bằng thuốc uống để làm tan sỏi chỉ có hiệu quả và được dùng cho một số ít loại sỏi như sỏi axit uric. Các loại sỏi còn lại hầu như không có chứng cứ cho thấy loại thuốc nào có thể làm tan sỏi. Khi nào thì điều trị sỏi thận bằng phương pháp nội khoa ? Với sỏi thận < 5mm, bạn không cần phải điều trị gì cả. Điều cần làm là bạn nên uống nhiều nước, khoảng 2 lít nước mỗi ngày. Khi sỏi di chuyển từ thận xuống ống niệu quản, bạn có thể bị đau thắt vùng hông lưng, có thể kèm nôn ói và tiểu máu. Cơn đau thường kéo dài trong vài giờ và bác sĩ sẽ phải dùng thuốc để giúp bạn mau chóng giảm đau. Hầu hết sỏi niệu quản kích thước < 5mm đều có thể tự thoát ra ngoài với các biện pháp điều trị tống xuất sỏi. Sau khoảng từ 2 đến 4 tuần uống thuốc, 70% các trường hợp sỏi có thể ra ngoài qua đường tiểu. 
  • Điều trị ngoại khoa: Khi sỏi có triệu chứng và hoặc ảnh hưởng đến chức năng thận. Trong thực tế những sỏi lớn lên theo thời gian hoặc gây thận ứ nước cần phải điều trị. Tùy thuộc vào đặc tính của sỏi, cơ địa bệnh nhân và các biến chứng do sỏi gây ra, người bệnh có thể có nhiều lựa chọn điều trị ngoại khoa lấy sỏi. Các phương pháp điều trị này bao gồm: Tán sỏi ngoài cơ thể, Tán sỏi thận nội soi qua da, Phẫu thuật nội soi lấy sỏi, Tán sỏi nội soi bằng Laser, Mổ mở lấy sỏi ... 

Tán sỏi ngoài cơ thể

Bác sĩ sẽ dùng một máy phát xung chấn động từ bên ngoài da hướng vào vị trí của sỏi trong thận. Sóng xung động tập trung sẽ làm cho sỏi bị vỡ nhỏ và theo nước tiểu đi ra ngoài cơ thể. Phương pháp tán sỏi ngoài cơ thể được dùng chủ yếu cho các sỏi thận có kích thước dưới 2cm hoặc sỏi nằm ở đoạn trên của niệu quản.
Ưu điểm của phương pháp này là không đau, không tổn thương thận, không cần nằm viện, tỷ lệ sạch sỏi lên tới >80%. Nhược điểm: phụ thuộc chất lượng của máy tán sỏi và tay nghề của Bác sĩ. Chi phí điều trị trung bình khoảng 4 - 6 triệu

Tán sỏi nội soi bằng Laser

Thực chất của phương pháp này là tán sỏi nội soi, dụng cụ nội soi kèm theo đầu phát tia Laser được đưa vào niệu quản thông qua đường tiểu, tiếp cận sỏi và sử dụng năng lượng Laser để phá hủy sỏi thành nhiều mảnh và gắp ra ngoài.
Ưu điểm của phương pháp này là không đau, ít tổn thương, xuất viện trong vòng 24 giờ, không có vết mổ, hiệu quả sạch sỏi cao > 90%. Nhược điểm: có thể gặp một vài biến chứng như nhiễm trùng đường tiểu, tiểu máu, đau hông lưng. Chi phí điều trị khoảng từ 8-12 triệu đồng.

Tán sỏi thận nội soi qua da

Bác sĩ chọc 1 kim từ ngoài da vào thận dưới hướng dẫn siêu âm hoặc Xquang. Theo đường chọc dò này, bác sĩ dùng một bộ dụng cụ để nong rộng ra tạo đường hầm vào thận và dùng một ống soi thận nhỏ quan sát, tán sỏi và lấy ra ngoài cơ thể. Phương pháp này thường được sử dụng cho những bệnh nhân có sỏi thận lớn, sỏi thận phức tạp.
Ưu điểm: tổn thương thận tối thiểu, đau vết mổ ít và tỉ lệ sạch sỏi cao. Nhược điểm: có thể gặp biến chứng nguy hiểm như: nhiễm khuẩn, chảy máu, tụ dịch quanh thận, tổn thương các cơ quan lân cận… Chí phí điều trị trung bình 15-20 triệu đồng.

Phẫu thuật nội soi lấy sỏi thận

Bác sĩ phẫu thuật đưa dụng cụ nội soi vào trong cơ thể thông 3 lỗ nhỏ trên hông lưng của bệnh nhân để lấy sỏi. Phương pháp này thường dùng khi sỏi bể thận ngoài xoang, sỏi lớn ở niệu quản.
Ưu điểm là tỷ lệ sạch sỏi cao > 95%, ít tổn thương. Nhược điểm là bệnh nhân phải nằm viện 1 -2 ngày, có thể gặp một số các biến chứng như đau vết mổ, nhiễm trùng vết mổ, chảy máu vết mổ, đi tiểu có máu, rò rỉ nước tiểu qua vết mổ. Chi phí trung bình từ 10-12 triệu.

Mổ mở lấy sỏi

Phương pháp này hiện nay ít dùng do vết mổ dài, đau vết mổ, thời gian hồi phục kéo dài, áp dụng cho trường hợp sỏi thận phức tạp hoặc thất bại với các phương pháp điều trị khác.
Để tiện cho các bạn so sánh chúng tôi thống kê các thông số cơ bản vào bảng sau nhé!

Điều trị sạch sỏi không tổn thương thận

  • Được tư vấn chọn lựa phương pháp điều trị tối ưu, làm thế nào để sỏi sạch nhanh, hạn chế tối đa sự tái hình thành sỏi … 
  • Khám và điều trị với chuyên gia Tiết niệu 
  • Tiết kiệm chi phí điều trị 
  • Máy tán sỏi MEDISPECT 3000 sản xuất tại USA 
  • Được bác sĩ bệnh viện Đại học Y Dược trực tiếp tán sỏi 

Liên hệ ngay

  • Phòng khám BS Nguyễn Tân Cương 
  • Địa chỉ: 407 Hậu Giang, Phường 11, Quận 6 
  • Điện thoại hoặc SMS: 0946600655 
  • Đăng ký trực tuyến: 

tháng 1 17, 2019 · ThS.BS Nguyễn Tấn Cương
Xem chi tiết →
Sau đặt ống thông DJ niệu quản
ống thông niệu quản

Sau đặt ống thông DJ niệu quản

Ống thông niệu quản là gì?

Ống thông niệu quản (ureteral stent)
Ống thông niệu quản là một ống đặc biệt được đặt trong niệu quản (một ống đưa nước tiểu từ thận xuống bàng quang).

Ống thông niệu quản được làm bằng nhựa dẻo, có chiều dài trong khoảng từ 22 đến 30 cm (ống dành cho người lớn), kéo dài từ thận tới bàng quang, với hai đầu cuộn tròn hình chữ J để giữ ống đúng vị trí. Mục đích của ống này là giúp cho nước tiểu đi qua niệu quản dễ dàng. Ống thông niệu quản làm giảm nguy cơ tắc nghẽn do niêm mạc phù nề, sỏi hay có cục máu đông. Ống giúp niệu quản mau lành sau phẩu thuật và phòng ngừa biến chứng. Ngoài ra, ống thông niệu quản cũng có tác dụng giúp cho những mảnh sỏi nhỏ dễ thoát ra ngoài sau phẩu thật.
Thông thường, sau khi phẫu thuật sỏi thận, bác sĩ đặt một ống trong đường tiểu của bạn. Bác sĩ để một sợi dây được cột với ống thông để lấy ống ra dễ dàng hơn sau mổ. Bạn sẽ thấy một sợi dây treo ngoài lổ tiểu. Bác sĩ có thể dán sợi dây này ở chân hay vùng bụng bưới. Nếu bạn có sợi dây này, hãy giữ nó cẩn thận không để dây bị kéo căng nếu không thì ống sẽ bị lệch vị trí

Ống thông niệu quản có thể nằm trong cơ thể bao lâu?

Thông thường ống có thể lưu từ 4 đến 7 ngày sau phẫu thuật, có khi lâu hơn. Thỉnh thoảng ống cũng được đặt trước phẩu thuật để giải phóng tắc ngẽn do sỏi hoặc hẹp niệu quản.

Khi nào thì lấy ống ra?

Bác sĩ sẽ lấy ống thông niệu quản trong phòng thủ thuật:
  • Đối với ống không dây, bác sĩ sẽ dùng một loại thuốc gây tê tại chổ vào ống dẫn tiểu (niệu đạo) của bạn. Bác sĩ sử dụng một máy nội soi để gắp ống trong bàng quang và nhẹ nhàng đưa nó ra ngoài. 
  • Nếu ống thông niệu quản có dây được đặt trong người bạn, bác sĩ hoặc điều dưỡng sẽ lấy ống ra bằng cách kéo nhẹ nhàng sợi dây và lấy ống ra ngoài cơ thể. Người bệnh cũng có thể tự mình lấy ống này trong cơ thể ra ngoài. Bác sĩ sẽ cho bạn biết khi nào và bao lâu thì lấy ống ra. 

Làm gì khi ống không đúng vị trí?

Ống thông niệu quản thường không thể tự rơi ra. Tuy nhiên, nếu ống bị rơi ra, bạn có thể đi tiểu không tự chủ.
Mặc dù không nguy hiểm nhưng bạn cũng nên liên lạc với bác sĩ hoặc đến phòng cấp cứu để kiểm tra lại. Nếu ống bị rơi ra bạn sẽ được bác sĩ lấy ra hoặc đặt lại.

Những khó chịu sau khi đặt ống?

Ống thông được thiết kế một cách đặc biệt cho phép mọi người cảm thấy gần như bình thường khi mang trong người. Tuy nhiên, bạn đừng lo lắng nếu bạn cảm thấy ống khi di chuyển. Điều đó là rất phổ biến. Ví dụ, bạn cảm nhận thấy ống khi bạn di chuyển từ ngồi sang đứng hoặc khi bạn vận động. Quan trọng là các khó chịu này không gây nguy hiểm. Các tác dụng phụ này bao gồm:

Khó chịu và đau:

  • Thường có cảm giác nặng ở vùng lưng và háng.
  • Đau hoặc nhiều ở vùng lưng khi đi tiểu do gia tăng áp lực trong thận khi bàng quang co bóp và nước tiểu ngược dòng lên niệu quản. 

Triệu chứng nhiễm trùng tiểu

  • Có máu trong nước tiểu là bình thường khi có đặt ống. Uống nhiều nước sẽ giúp giảm hình thành cục máu đông. 
  • Cảm giác bỏng rát trong quá trình đi tiểu và khi di chuyển.

Co thắt cơ bàng quang (cảm giác đau vùng chậu).

Tiểu không tự chủ:

  • Tiểu gấp (phải đi tiểu ngay) và tiểu nhiều lần (gần như đi tiểu liên tục). 
  • Không có khả năng giữ lại nước tiểu trong thời gian đi vệ sinh. 
  • Cám giác nước tiểu không hết trong bàng quang. 

Buồn nôn và thỉnh thoảng nôn.

Triệu chứng này thường xuất hiện sau một đến hai ngày, nhưng có thể kéo dài cho đến khi rút ống , giảm khi uống thuốc theo toa của bác sĩ. Hãy cho bác sĩ biết nếu ống làm cho bạn khó chịu.

Bạn nên làm gì?

Hãy làm theo hướng dẫn của bác sĩ. Nên nhớ:
  • Uống nhiều nước.
  • Uống thuốc giảm đau và các thuốc khác để giảm khó chịu sau khi đặt ống.
Các khó chịu liên quan đến cuộc sống hằng ngày ?
Các khó chịu do đặt ống thông có thể làm gián đoạn các hoạt động bình thường trong vài ngày. Sau đó các tác dụng phụ này thường giảm và người bệnh có thể tiếp tục các hoạt động bình thường. Tuy nhiên, trong thời gian này, nó sẽ giúp bạn đi vê sinh đễ dàng.

Hoạt động thể chất và thể thao

Bạn có thể làm các hoạt động thể chất cùng với ống này. Tuy nhiên, bạn có thể cảm thấy một số khó chịu ở vùng bụng và lưng, giống như có máu vào nước tiểu khi bạn vận động. Cân nhắc các hoạt động mạnh nếu nước tiểu có nhiều máu và đau không kiểm soát được khi dùng thuốc.

Hoạt động công việc

Bạn có thể tiếp tục làm việc bình thường với ống đặt trong cơ thể. Nếu bạn làm việc có nhiều hoạt động thể chất, bạn có thể cảm thấy khó chịu nhiều. Thỉnh thoảng tác dụng phụ của ống như triệu chứng đi tiểu hoặc đau, có thể làm cho bạn mệt.

Đời sống xã hội

Sự xuất hiện của ống không ảnh hưởng đến đời sống xã hội. Nếu bạn có các triệu chứng tiểu gấp và tiểu nhiều lần, bạn có thể phải đi vệ sinh thường xuyên hơn.

Quan hệ tình dục

Nếu bác sĩ có đặt ống với một sợi chỉ trong cơ thể hoặc treo ở niệu đạo, bạn không nên hoạt động tình dục vì ống có thể bị rơi ra. Nếu không có sợi chỉ, bạn có thể động tình dục; Tuy nhiên, ống có thể làm tăng sự khó chịu khi có hoạt động tình dục.
Du lịch
Bạn có thể đi du lịch, tuy nhiên hãy kiểm tra với bác sĩ của bạn trước. Hãy chắc chắn tình trạng sức khỏe của bạn cho phép bạn đi du lịch

Nguy cơ nhiễm khuẩn niệu?

Ống thông không làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Thực ra, nó làm giảm nguy cơ nhiễm trùng bằng cách đưa nước tiểu ra ngoài cơ thể. Nếu bạn dùng que kiểm tra nước tiểu, kết quả gợi ý nhiễm trùng khi có các tế bào bạch cầu và tế bào hồng cầu hoặc phản ứng nitrit dương tính.
Nước tiểu có ít máu rất thường gặp và không gây nguy hại gì.

Khi nào bạn cần gọi bác sĩ?

Bạn nên gọi bác sĩ khi:
  • Sốt hơn 100oF hoặc 37,8o C hoặc lạnh run. 
  • Không giảm đau sau khi dùng thuốc. 
  • Không thể ăn hoặc uống. 
  • Có nhiều máu trong nước tiểu, màu đỏ sốt cà chua. 
  • Có cục máu đông trong nước tiểu. Cục máu đông có thể làm bạn khó tiểu. Hãy liên hệ với bác sĩ nếu bạn tiểu khó hoặc bàng quang đầy. 
Sau mổ, trong nước tiểu thường sẽ có ít máu. Màu của nước tiểu có thể thay đổi từ hồng nhạt đến đỏ, và cũng có thể có màu nâu. Một số thuốc làm giảm nóng rát đường tiểu có thể thay đổi màu sắc nước tiểu thành màu cam hoặc màu xanh.

ThS. BS Nguyễn Tân Cương

tháng 1 17, 2019 · ThS.BS Nguyễn Tấn Cương
Xem chi tiết →
Những điều cần biết về sỏi thận
sỏi niệu quản

Những điều cần biết về sỏi thận

Sỏi thận rất thường gặp, chiếm tỉ lệ khoảng 10% trong dân số. Bệnh sinh ra khi nồng độ một số chất xuất hiện quá nhiều trong nước tiểu so với bình thường, tạo thành những tinh thể, thành phần chính tạo sỏi. Sỏi canxi kết hợp với oxalat hoặc phosphat là loại sỏi phổ biến nhất. Ngoài ra còn có thể gặp các loại sỏi khác như: sỏi axit uric, struvite (sỏi nhiễm trùng), cystine và một số loại sỏi hiếm gặp khác.

Yếu tố nguy cơ

Có nhiều yếu tố liên quan đến sự tạo thành sỏi niệu nhưng yếu tố đóng góp chủ yếu là tình trạng thiếu nước. Nước tiểu bị cô đặc làm gia tăng sự hình thành các tinh thể từ những chất tạo sỏi. Những yếu tố nguy cơ khác bao gồm tiền sử gia đình bị sỏi, chế độ ăn, rối loạn đường ruột, béo phì và nghề nghiệp. Chế độ ăn có chất đạm, muối hoặc thức ăn giàu oxalate (lá xanh, các hạt, trà và socola) làm tăng nguy cơ tạo sỏi. Một số bệnh đường ruột như bệnh viêm ruột, rối loạn hấp thu, tiêu chảy mạn tính và phẫu thuật nối tắc qua dạ dày.
Khi sỏi phát triển có thể gây cản trở dòng nước tiều hoặc khi sỏi di chuyển xuống làm tắc niệu quản. Trong một số trường hợp, sỏi thận là chổ vi trùng trú ẩn gây nhiễm khuẫn niệu tái phát.

Triệu chứng

Sỏi thận thường được phát hiện tình cờ khi siêu âm kiểm tra sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, sỏi cũng có thể gây đau khi di chuyển xuống niệu quản (ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang) gây tắc ngẽn. Triệu chứng thường gặp nhất là đau vùng hông lưng. Đau từ sau lưng lan ra vùng bụng trước dưới sườn và xuống háng. Cơn đau nhiều có thể gây buồn nôn, ói và người bệnh không thể tìm được tư thế giảm đau. Bệnh nhân có thể tiểu máu (có hồng cầu trong nước tiểu) hoặc tiểu đau. Sỏi gây tắc ngẽn và đi kèm với sốt là tình huống cấp cứu cần phải được điều trị sớm.

Chẩn đoán

Chẩn đoán sỏi thận rất đơn giản. Bệnh sử ghi nhận có cơn đau quặn thận vùng hông lưng, không có yếu tố thúc đẩy đặc biệt. Thường có máu trong nước tiểu. Chẩn đoán xác định dựa trên hình ảnh học đường tiết niệu. X quang cắt lớp vi tính (CT Scan) không cản quang là phương tiện chẩn đoán chính xác nhất. Siêu âm thận có thể dùng để xác định tắc ngẽn và cũng có thể phát hiện sỏi. Xét nghiệm máu và nước tiểu để đánh giá tình trạng nhiễm trùng và chức năng hai thận.

Điều trị

Hầu hết sỏi thận kích thước dưới 5 mm có thể tiểu ra theo đường tự nhiên. Kích thước sỏi được xác định bằng hình ảnh học. Khi sỏi kẹt niệu quản, người bệnh sẽ được bác sĩ cho dùng thuốc để giúp tống xuất sỏi, tránh phải can thiệp phẫu thuật. Nếu sỏi lớn hoặc không thể tự ra được sau một thời gian điều trị bằng thuốc thì phải phẫu thuật. Dựa trên nhiều yếu tố, một trong các phương pháp phẫu thuật sau có thể được lựa chọn để điều trị sỏi như:
Tán sỏi ngoài cơ thể: dùng sóng xung động tập trung để phá vỡ sỏi. Những mảnh sỏi vỡ sẽ di chuyển theo đường tiểu ra ngoài cơ thể.
Tán sỏi nội soi ngược dòng với laser: dùng một ống soi niệu quản cứng hay mềm soi đường tiểu từ niệu đạo, bàng quang, niệu quản và bể thận để tán sỏi với laser
Lấy sỏi thận qua da: tạo một đường vào thận qua một vết cắt nhỏ trên da vùng lưng. Qua đó, một soi thận được đưa vào trong thận để tán sỏi và lấy sỏi ra ngoài.
Mổ mở khi các biện pháp điều trị trên thất bại, có bất thường giải phẫu học của thận hoặc khi có nhiễm khuẫn niệu

Tự chăm sóc

Nếu người bệnh bị sỏi thận nhỏ, có khả năng ra được thì khuyên họ uống nhiều nước. Vài loại thuốc có thể giúp tống xuất sỏi. Thuốc giảm đau nên được cho uống sớm trước khi cơn đau trở nên nghiêm trọng bởi vì cơn đau có thể xảy ra vài lần cho đến khi sỏi được tống xuất ra ngoài. Nếu bệnh nhân không thể ăn uống được do nôn ói thì cần cho người bệnh nhập viện để được theo dõi và điều trị. Trong một số trường hợp cấp cứu, người bệnh được đặt vào cơ thể một ống thông niệu quản hoặc ống dẫn lưu thận tạm thời để giải phóng tắc nghẽn. Trong tình huống này, sỏi có thể chưa được điều trị cùng lúc.
Dựa vào yếu tố nguy cơ, thành phần sỏi, và một số xét nghiệm cần thiết khác, người bệnh có thể được cho uống một vài loại thuốc để giảm sự tạo sỏi trong tương lai. Tất cả bệnh nhân sỏi niệu nên uống nhiều nước để duy trì lượng nước tiểu từ 2 lít trở lên mỗi ngày. Người bệnh nên hạn chế lượng muối, thịt động vật và thức ăn giàu oxalat trong khẩu phần ăn, tiêu thụ một lượng trung bình canxi. Không cấm canxi, ngay cả người bệnh bị sỏi có thành phần cơ bàn canxi trừ khi bác sĩ khuyên điều này vì có thể làm tăng nguy cơ tạo sỏi.

BS Nguyễn Tân Cương

tháng 1 03, 2019 · ThS.BS Nguyễn Tấn Cương
Xem chi tiết →
Câu hỏi thường gặp về sỏi thận
câu hỏi thường gặp về bệnh sỏi thận

Câu hỏi thường gặp về sỏi thận

Sỏi san hô là gì?

Sỏi loại này có hình dạng như san hô khi sỏi phát triển trong thận. Sỏi san hô hình thành do nhiễm khuẩn tái phát. Mặc dù sỏi thận lớn nhưng bạn có thể không cảm thấy. Sỏi gây đau ít hoặc hoàn toàn không có triệu chứng.
Sỏi san hô thận có thể làm giảm chức năng thận, ngay cả khi sỏi không gây tắc nghẽn. Hầu hết sỏi san hô là dạng sỏi struvite hay sỏi nhiễm khuẩn.
Bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin từ bác sĩ và các chuyên gia dinh dưỡng. Kiểm soát cân nặng hợp lý cũng cũng có thể phòng ngừa bệnh đái tháo đường và sỏi thận.

Sỏi san hô thận

Sỏi của tôi không ra được. Tôi có cần phải phẫu thuật không?

Nếu sỏi ở niệu quản không ra được sau khi điều trị một thời gian hoặc khi sỏi gây đau, nhiễm trùng bạn cần phải phẫu thuật lấy sỏi.

Con của tôi sẽ bị sỏi thận bởi vì tôi có sỏi thận?

Sỏi thận rất phổ biến ở những người có tiền sử gia đình. Vài loại sỏi thận có tính di truyền. Nhưng thỉnh thoảng, sỏi thận hình thành chỉ đơn giản do thói quen chúng ta ăn uống. Thói quen và lối sống tương tự có thể là nguyên nhân tạo sỏi của các thành viên trong gia đình.

Sỏi thận có làm tổn thương thận của tôi không?

Có, nhưng cũng hiếm khi. Sỏi thận có thể làm tổn thương thận nếu có tình trang nhiễm khuẩn nghiêm trọng và tái diễn. Hoặc khi sỏi gây tắc nghẽn trong thời gian dài. Vài loại sỏi nếu không điều trị có thể làm thận ngưng hoạt động.

Làm thế nào tôi điều trị sỏi thận cùng với những bệnh khác như đái tháo đường, bệnh tim mạch...?

Thay đổi chế độ ăn cho người bệnh tim mạch cũng có thể giúp phòng ngừa sỏi thận. Chế độ ăn tốt với nhiều rau quả tươi và ít đạm động vật có thể hạn chế tạo sỏi và các bệnh khác.

Điều gì sẽ xảy ra nếu tôi để sỏi phát triển?

Bạn vẫn có thể bị sỏi thận tái phát ngay cả khi bạn đã phẫu thuật, thay đổ chế độ ăn hoặc uống thuốc. Tuy nhiên, với chế độ ăn hợp lý và điều trị bằng thuốc bạn sẽ ít bị tạo sỏi hơn theo thời gian.

Tôi có cần thiết gặp bác sĩ để thao dõi sỏi thận không?

Trong quá trình điều trị, bác sĩ có thể yêu cầu bạn lấy nước tiểu 24 giờ và lấy máu kiểm tra để biết kết quả xét nghiệm nước tiểu có cải thiện không. Bác sĩ cũng kiểm tra bạn có tác dụng phụ khi dùng thuốc không.
Nếu bạn bị sỏi thận nhiều lần, bạn cần phải theo dõi bằng siêu âm, X quang và xét nghiệm nước tiểu để đảm bảo không có sỏi mới được hình thành. Bác sĩ cũng sẽ theo dõi để chắc chắn thuốc uống và và chế độ ăn mang lại kết quả tốt.

ThS. BS Nguyễn Tân Cương

tháng 1 01, 2019 · ThS.BS Nguyễn Tấn Cương
Xem chi tiết →
Điều trị phòng ngừa sỏi thận
điều trị sỏi thận

Điều trị phòng ngừa sỏi thận

Khi bác sĩ biết tại sao bạn bị sỏi thận, bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn cách phòng ngừa sỏi, bao gồm thay đổi chế độ ăn, và dùng thuốc. Không có một chế độ ăn nào phù hợp cho tất cả mọi người. Mỗi người mỗi khác. Chế độ ăn của bạn có lẽ không phải là nguyên nhân tạo sỏi. Nhưng có những thay đổi chế độ ăn có thể làm sỏi ngưng hình thành thêm.

THAY ĐỔI CHẾ ĐỘ ĂN

Những mẹo ăn uống mà bác sĩ có thể đề nghị khi bạn bị sỏi thận:

Uống đủ dịch mỗi ngày

Nếu lượng nước tiểu không nhiều, bác sĩ sẽ khuyên bạn uống ít nhất 3 lít dịch mỗi ngày, tương đương với khoảng 10 ly nước. Đây là cách tốt nhất để làm giảm nguy cơ tạo sỏi mới. Nhớ uống nhiều hơn lượng dịch bị mất khi bạn đổ mồ hôi do vận động hoặc thời tiết nóng. Tất cả các loại thức uống được tính là dịch nhập vào cơ thể. Nhưng tốt nhất dùng thức uống không có hoặc rất ít năng lượng. Điều này cũng có nghĩa là hạn chế thức uống có đường hoặc có chứa cồn.
Biết được lượng dịch nhập mỗi ngày có thể giúp bạn biết bạn cần uống bao nhiêu để có khoảng 2,5 lít nước tiểu. Hãy dùng ly tại nhà, đo lường lượng dịch bạn uống trong 1 ngày hoặc 2 ngày. Uống bằng chai hoặc bình có ghi dung tích trên nhãn. Ghi lại lượng dịch đã uống và tính tổng cộng lượng dịch vào cuối ngày trong 24 giờ. Hãy đảm bảo lượng nước tiểu mục tiêu ít nhất là 2,5 lít mỗi ngày.
Những người bị sỏi cysteine được khuyến cáo uống nhiều dịch hơn nữa. Thường 4 lít dịch để làm giảm nồng độ cysteine trong nước tiểu.

Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn.

Cách này dùng cho những người có khẩu phần ăn có nhiều muối và canxi hoặc cystine trong nước tiểu nhiều. Muối có thể làm tăng cả canxi và cystine trong nước tiểu. Bác sĩ sẽ khuyên bạn tránh thức ăn có nhiều muối. Trung tâm kiểm soát bệnh (CDC) khuyến cáo không nên ăn nhiều hơn 2,300 mg muối mỗi ngày. Những thức ăn sau có lượng muối cao và nên dùng vừa đủ:
  • Tất cả các loại phô mai
  • Hầu hết thịt và thức ăn động lạnh, bao gồm thịt muối, thịt nguội, hot dogs và and xúc xích
  • Súp và rau quả đóng hộp
  • Bánh mì, bánh mì tròn, bánh mì cuộn và bánh nướng 
  • Đồ ăn nhẹ có muối như khoai tây chiên và bánh quy
  • Xà lách đóng hộp và ngủ cốc ăn sáng 
  • Dưa chua và quả olive
  • Các món thịt hầm và các món ăn hỗn hợp khác, bánh pizza và mì nướng kiểu ý 
  • Nước sốt đóng hộp và đóng chai
  • Một số gia vị, muối ăn và một số hỗn hợp gia vị

Ăn nhiều rau quả

Ăn ít nhất 5 phần gồm trái cây và rau quả mỗi ngày, được khuyến cáo cho tất cả những người có sỏi thận. Ăn rau quả cung cấp cho bạn kali, chất xơ magiê, chất chống oxy hóa phytate and citrate, tất cả các chất này có thể tránh tạo sỏi.
Một phần ăn gồm 1 ít trái cây, hoặc 1 củ khoai tây hoặc 1 cốc rau tươi. Với rau luộc, 1 phần ăn là ½ cốc. Nếu bạn không thể ăn đủ lượng rau quả, hãy thảo luận với bác sĩ để tìm giải pháp phù hợp nhất cho bạn.

Ăn thức ăn có ít oxalat.

Khuyến cáo này dành cho người bệnh có lượng oxalate cao trong nước tiểu. Ăn thức ăn giàu canxi có thể kiểm soát lượng oxalate trong nước tiểu. Oxalat nước tiểu được kiểm soát bằng cách lượng canxi trong thức ăn làm giảm nồng độ oxalate trong cơ thể. Nhưng nếu như thế cũng chưa đủ kiểm soát oxalate nước tiểu, bạn phải tiêu thụ ít thức ăn có hàm lượng oxalate cao. Gần như tất cả thức ăn có nguồn gốc thực vật đều chứa oxalat, nhưng chỉ có vài loại chứa nhiều oxalat. Những thực phẩm này bao gồm rau spinach, đại hoàng và hạnh nhân. Không cần thiết phải ngưng hoàn toàn thức ăn có oxalat. Nên xem xét cho từng trường hợp và tùy thuộc lý do tại sao nồng độ oxalate của bạn lại cao.

Ăn ít thịt

Nếu bạn bị sỏi cysteine hoặc sỏi canxi oxalate và lượng axit uric nước tiểu cao, bác sĩ sẽ khuyên bạ
Nếu bác sĩ cho rằng chế độ ăn của bạn làm tăng nguy cơ sỏi thận, bác sĩ sẽ khuyên bạn ăn ít thịt, cá, hải sản, thịt gia cầm, thịt lợn, thịt cừu, thịt săn. Điều này có nghĩa là dùng những thực phẩm này 1 hoặc 2 lần thay vì 2 hoặc 3 lần mỗi ngày, ít lần dùng hơn trong tuần hoặc phần ăn ít hơn. Số lượng để hạn chế phụ thuộc vào lượng tiêu thụ hiện tại và chế độ ăn của bạn ảnh hưởng như thế nào đến nồnn ăn ít chất đạm.g độ axit uric của bạn.
Thức ăn có nguy cơ tạo sỏi

Ăn vừa đủ lượng canxi

Nếu bạn dùng thực phẩm bổ sung canxi, hãy chắc chắn là bạn không dùng quá nhiều, cũng không quá ít. Hãy thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về việc bạn có cần thực phẩm bổ sung canxi không. Các nguồn cung cấp canxi tốt để lựa chọn thường là những loại có ít muối. Dùng thức ăn hoặc đồ uống giàu canxi trong bữa ăn mỗi ngày là một thói quen tốt. Có nhiều nguồn cung cấp canxi không từ sữa, chẳng hạn như thực phẩm tăng cường canxi. Đây là những lựa chọn tốt, đặc biệt là nếu bạn tránh dùng sữa.
Bạn thường được cung cấp đủ canxi từ chế độ ăn mà không cần bổ sung thêm nếu bạn ăn 3-4 phần thức ăn giàu canxi. Nhiều thực phẩm và đồ uống có chứa canxi trong đó.
Vài loại thực phẩm và đồ uống có thể dễ dàng bổ sung vào bữa ăn hằng ngày như:

THỨC ĂN



GIÀU CANXI
LƯỢNG
CANXI (MG)





Nước uống tăng cường canxi



Không từ sữa,
1 cốc
400-450

Nước trái cây



Sữa, bơ sữa
1 cốc
300

(tốt nhất ít béo)




Thức uống vi sinh từ sữa bò
1 cốc
300

Sữa chua từ bò
3/4 cốc
150-300

Sữa chua đậu nành








THUỐC PHÒNG NGỪA SỎI THẬN

Thay đổi chế độ ăn và uống nhiều nước có thể không đủ để ngăn tạo sỏi. Bác sĩ có thể cho bạn thêm thuốc uống. Loại sỏi và những bất thường trong nước tiểu giúp cho bác sĩ quyết định loại thuốc nào bạn cần và loại thuốc nào là tốt nhất.

ThS. BS Nguyễn Tân Cương

tháng 12 29, 2018 · ThS.BS Nguyễn Tấn Cương
Xem chi tiết →